Những điều bạn cần biết về u sắc tố da

1340 21/07/2025, 15:06 (GMT+7)

1. U sắc tố da là gì?

U sắc tố da là những tổn thương da lành tính, hình thành do sự tăng sinh của các tế bào sắc tố (melanocyte) – tế bào sản xuất melanin, chất tạo màu cho da, tóc và mắt. U sắc tố thường có màu nâu, đen hoặc xanh, có thể phẳng hoặc nổi gồ trên da. Tên gọi dân gian thường là “nốt ruồi”.

2. Phân loại u sắc tố

U sắc tố da được chia thành nhiều loại khác nhau, trong đó phổ biến gồm:

• Nốt ruồi bẩm sinh: Xuất hiện ngay từ khi sinh ra. Tùy kích thước mà nguy cơ ác tính hóa khác nhau (nốt ruồi bẩm sinh lớn có nguy cơ cao hơn).

• Nốt ruồi mắc phải: Hình thành trong quá trình phát triển, thường ở tuổi thiếu niên hoặc trưởng thành.

• U sắc tố xanh (blue nevus): Có màu xanh hoặc xanh đen do melanocyte nằm sâu trong lớp bì.

• Nevus đen loạn sản (dysplastic nevus): Có hình dạng bất thường, kích thước lớn hơn, không đều màu – có thể liên quan đến nguy cơ ung thư hắc tố (melanoma).

3. Nguyên nhân hình thành

• Yếu tố di truyền: Nếu cha mẹ có nhiều nốt ruồi thì con cũng dễ có.

• Tác động của tia UV: Phơi nắng nhiều có thể làm tăng số lượng và làm sậm màu các u sắc tố.

• Nội tiết tố: Thay đổi nội tiết (dậy thì, mang thai) có thể làm thay đổi kích thước hoặc màu sắc của u.

4. Khi nào cần phải điều trị?

Phần lớn u sắc tố lành tính và không cần điều trị.

Tuy nhiên, cần cảnh giác với những dấu hiệu có thể gợi ý ác tính (theo nguyên tắc ABCDE):

• A (Asymmetry – không đối xứng) • B (Border – bờ không đều)

• C (Color – màu sắc không đồng nhất)

• D (Diameter – đường kính >6mm)

• E (Evolution – tiến triển: thay đổi kích thước, hình dạng, chảy máu, ngứa, loét) Nếu có một hoặc nhiều đặc điểm trên, nên đi khám chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán và theo dõi sát.

5. Chẩn đoán và theo dõi

• Bác sĩ có thể sử dụng kính soi da (dermatoscope) để quan sát tổn thương kỹ hơn.

• Trong trường hợp nghi ngờ, có thể sinh thiết tổn thương để xét nghiệm mô bệnh học.

• Một số phần mềm phân tích hình ảnh hoặc bản đồ theo dõi nốt ruồi toàn thân cũng được áp dụng trong y học hiện đại.

6. Điều trị Không phải tất cả u sắc tố đều cần loại bỏ.

Chỉ định điều trị thường đặt ra khi:

• Tổn thương nghi ngờ ác tính hoặc đang tiến triển bất thường.

• Gây mất thẩm mỹ hoặc vướng víu trong sinh hoạt.

• Người bệnh có yếu tố nguy cơ cao bị ung thư hắc tố.

Các phương pháp điều trị bao gồm:

• Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ (với xét nghiệm giải phẫu bệnh đi kèm).

• Laser (thường áp dụng với u lành tính, nhỏ, nông).

• Áp lạnh (cryotherapy) hoặc đốt điện tùy trường hợp.

7. Phòng ngừa

• Tránh tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, đặc biệt trong giờ cao điểm.

• Sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF ≥30).

• Mặc đồ bảo hộ khi ra nắng.

• Tự theo dõi các thay đổi trên da và đi khám định kỳ nếu có nguy cơ cao.

Kết luận

U sắc tố, bớt sắc tố da là tình trạng phổ biến và phần lớn là lành tính. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp điều trị cần được tư vấn và chỉ định bởi bác sĩ da liễu. Một số phương pháp có thể gây ra tác dụng phụ, cần được theo dõi và chăm sóc sau điều trị. Vì vậy, người bệnh không nên chủ quan nếu thấy có sự thay đổi bất thường.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về u sắc tố hoặc các phương pháp điều trị, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để được tư vấn và điều trị phù hợp. Việc theo dõi, phát hiện sớm và điều trị đúng cách có thể giúp bạn phòng tránh những biến chứng nguy hiểm như ung thư da.

#Điềutrịusắctố

#Điềutrịuhắctố

#Khámdaliễu

🏥 Cơ sở Tứ Hiệp: Đường Nguyễn Bồ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội

🏥 Cơ sở Thái Thịnh (Tạm dừng hoạt động để sửa chữa, nâng cấp): Số 80 ngõ 82 Yên Lãng, Phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội

📞 Số máy tổng đài bệnh viện: 1900.8219

Website: https://benhviennoitiet.vn