Ăn tết khoa học – Vui xuân trọn vẹn, giữ sức khỏe bền lâu

Tết Nguyên đán là dịp sum họp và thưởng thức nhiều món ăn truyền thống giàu năng lượng. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của bác sĩ chuyên khoa nội tiết và rối loạn chuyển hóa, đây cũng là thời điểm các rối loạn dễ bùng phát như tăng đường huyết, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp hoặc tăng cân nhanh. Ăn tết khoa học không nghĩa là kiêng khem cực đoan, mà là lựa chọn thông minh để cân bằng giữa niềm vui ẩm thực và sức khỏe lâu dài.

Kiểm soát năng lượng và cân bằng dinh dưỡng

Mâm cỗ tết thường chứa nhiều tinh bột và chất béo từ bánh chưng, thịt kho, đồ chiên rán và các loại mứt ngọt. Việc ăn liên tục trong các buổi gặp mặt khiến tổng năng lượng nạp vào cơ thể tăng cao.

Để hạn chế nguy cơ, bạn nên áp dụng nguyên tắc cân bằng dinh dưỡng:

• Tăng rau xanh và chất xơ trong mỗi bữa ăn.
• Chọn đạm nạc như cá hoặc thịt ít mỡ.
• Giảm khẩu phần tinh bột và các món chiên nhiều dầu.
• Chia nhỏ khẩu phần bánh chưng, ăn kèm rau luộc hoặc dưa góp là cách đơn giản giúp giảm tải năng lượng mà vẫn giữ hương vị truyền thống.

Hạn chế đường và chất béo gây hại

Đường và chất béo là hai yếu tố cần đặc biệt lưu ý để bảo vệ hệ nội tiết và rối loạn chuyển hóa.

• Về đồ ngọt: Bánh kẹo, nước ngọt và mứt tết chứa nhiều đường hấp thu nhanh, dễ gây tăng đường huyết và mệt mỏi sau ăn. Nên ăn đồ ngọt ở mức vừa phải, tốt nhất sau bữa chính.
• Về chất béo: Cần hạn chế mỡ động vật và thực phẩm chiên đi chiên lại. Nên ưu tiên phương pháp hấp, luộc hoặc áp chảo nhẹ. Việc kiểm soát chất béo giúp phòng ngừa rối loạn lipid máu và giảm nguy cơ tim mạch.

Lưu ý về rượu bia và chế độ sinh hoạt

Sử dụng rượu bia quá mức có thể làm tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và ảnh hưởng giấc ngủ. Bạn nên uống chậm, xen kẽ nước lọc và tránh uống khi đói. Đặc biệt, người mắc bệnh đái tháo đường, bệnh gan hoặc đang điều trị nội tiết cần thận trọng.

Bên cạnh dinh dưỡng, duy trì nhịp sinh hoạt ổn định là điều quan trọng. Thức khuya, ngủ muộn và ít vận động làm rối loạn hormone chuyển hóa, tăng cảm giác thèm ăn và tích mỡ. Dành ít nhất 20–30 phút mỗi ngày cho vận động nhẹ như đi bộ sẽ giúp ổn định chuyển hóa và kiểm soát cân nặng hiệu quả.

Khuyến nghị y khoa: Đối với người có bệnh nội tiết mạn tính, cần tuân thủ thuốc đều đặn và theo dõi các chỉ số sức khỏe. Chuẩn bị sẵn một số món ăn lành mạnh như salad, thịt nạc luộc hoặc các loại hạt không muối sẽ giúp bạn có thêm lựa chọn phù hợp trong các bữa tiệc.

BS. Đỗ Trung Anh – Khoa Điều trị Kỹ thuật cao