Bệnh bướu cổ: nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Tuyến giáp là một cơ quan nhỏ hình cánh bướm nằm ở cổ trước, có vai trò quan trọng trong việc sản xuất hormone tuyến giáp giúp điều hòa quá trình chuyển hóa của cơ thể. Đôi khi tuyến giáp phát triển lớn hơn bình thường gọi là bướu cổ, có thể lan tỏa (to đều) hoặc nhân giáp (có khối trong nhân).

Nguyên nhân gây bướu cổ rất đa dạng, phổ biến nhất là thiếu i-ốt trong khẩu phần ăn khiến tuyến giáp phì đại để sản xuất đủ hormon. Ngoài ra, bướu cổ còn có thể xuất phát từ bệnh lý tuyến giáp: rối loạn miễn dịch (như bệnh cường giáp hoặc viêm tuyến giáp), sự xuất hiện của các nhân tuyến giáp lành tính hay ác tính, yếu tố di truyền, tác dụng phụ của thuốc (như lithium, amiodarone) hoặc dinh dưỡng và môi trường chứa các chất ức chế hấp thu i-ốt. Một số trường hợp bướu hình thành mà chức năng tuyến giáp vẫn bình thường gọi là bướu cổ đơn thuần.

Triệu chứng dễ nhận biết nhất của bướu cổ là khối sưng ở vùng trước cổ. Khi bướu phát triển lớn, người bệnh có thể cảm thấy vướng cổ, khó nuốt, khó thở hoặc khàn tiếng do chèn ép các cơ quan lân cận. Tùy theo chức năng tuyến giáp, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện cường giáp như tim đập nhanh, run tay, sụt cân, cảm giác nóng bức; hoặc suy giáp với các triệu chứng mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón, sợ lạnh. Trong trường hợp bướu cổ đơn thuần, chức năng tuyến giáp vẫn bình thường nên không gây rối loạn hormone và không có triệu chứng toàn thân.

Điều trị bướu cổ phụ thuộc vào nguyên nhân, kích thước bướu và mức độ ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Với bướu nhỏ, không triệu chứng và chức năng tuyến giáp bình thường, người bệnh thường chỉ cần theo dõi định kỳ bằng siêu âm và xét nghiệm hormon. Nếu do thiếu i-ốt, bác sĩ sẽ khuyến nghị bổ sung qua muối i-ốt hoặc chế độ ăn. Trường hợp cường giáp, điều trị bằng thuốc kháng giáp, i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật để giảm mô tuyến giáp. Nếu suy giáp, cần dùng hormon tuyến giáp tổng hợp (levothyroxine) để thay thế. Với bướu to gây chèn ép, nghi ngờ ung thư hoặc nhân giáp phát triển nhanh, phẫu thuật cắt tuyến giáp là phương pháp tối ưu. Ngoài ra, một số bệnh viện hiện áp dụng đốt sóng cao tần (RFA) cho nhân giáp lành giúp thu nhỏ bướu mà không cần phẫu thuật.

Với quy trình khám khoa học, dịch vụ tận tình và điều trị toàn diện, Bệnh viện Nội tiết Trung ương là địa chỉ tin cậy hàng đầu giúp người bệnh yên tâm chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tuyến giáp của mình.