Các xét nghiệm tuyến giáp hiện nay – Cơ sở quan trọng để chẩn đoán và điều trị chính xác

Rối loạn chức năng tuyến giáp có thể gây cường giáp, suy giáp, bướu giáp nhân hay viêm tuyến giáp tự miễn. Để xác định chính xác tình trạng này, người bệnh cần thực hiện bộ xét nghiệm tuyến giáp chuyên biệt.

1. Xét nghiệm hormone tuyến giáp

Đây là nhóm xét nghiệm cơ bản, giúp đánh giá hoạt động và khả năng tiết hormone của tuyến giáp:

– TSH (Thyroid Stimulating Hormone): Được tiết ra từ tuyến yên, có tác dụng kích thích tuyến giáp sản xuất hormone.

+ Chỉ số TSH tăng cao thường gợi ý suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém).

+ Chỉ số TSH giảm thấp thường gặp trong cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức).

– FT4 và FT3 phản ánh trực tiếp nồng độ hormone tuyến giáp lưu hành trong máu.

• FT4/FT3 tăng thường gặp trong cường giáp.
• FT4/FT3 giảm thường gặp trong suy giáp. Việc diễn giải cần kết hợp với TSH và bối cảnh lâm sàng để xác định chính xác nguyên nhân.

2. Xét nghiệm kháng thể tuyến giáp

Bệnh lý tuyến giáp tự miễn chiếm tỷ lệ cao, đặc biệt ở phụ nữ. Do đó, xét nghiệm kháng thể là bước cần thiết để phát hiện sớm:

– Anti-TPO (kháng thể kháng peroxidase tuyến giáp): Thường tăng cao trong viêm tuyến giáp Hashimoto; có thể dương tính ở một số bệnh nhân Basedow nhưng không mang tính đặc hiệu.

– Anti-Tg (kháng thể kháng thyroglobulin): Thường gặp trong các bệnh lý tuyến giáp tự miễn; có giá trị hỗ trợ chẩn đoán, đặc biệt khi phối hợp với Anti-TPO.

– TRAb (Thyrotropin Receptor Antibody): Là xét nghiệm đặc hiệu cho bệnh Basedow, giúp chẩn đoán và theo dõi tái phát sau điều trị.

Các xét nghiệm kháng thể giúp xác định nguyên nhân tự miễn – một trong những yếu tố hàng đầu gây rối loạn tuyến giáp hiện nay.

3. Siêu âm tuyến giáp

Siêu âm là phương pháp hình ảnh học giúp quan sát hình dạng, kích thước, cấu trúc của tuyến giáp, phát hiện bướu giáp, nhân giáp, nang hoặc tổn thương nghi ngờ ác tính.
Kết quả siêu âm được mô tả chi tiết theo thang điểm TIRADS, giúp đánh giá nguy cơ ác tính và chỉ định chọc hút tế bào (FNA) khi cần thiết

4. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA)

Khi phát hiện nhân giáp có đặc điểm nghi ngờ, bác sĩ sẽ chỉ định chọc hút tế bào để phân tích dưới kính hiển vi.

Đây là phương pháp an toàn, ít xâm lấn, giúp xác định tính chất lành – ác của nhân giáp, từ đó quyết định có cần phẫu thuật hay không.

5. Một số xét nghiệm hỗ trợ khác

Định lượng Thyroglobulin (Tg): Dùng theo dõi bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa sau phẫu thuật và/hoặc điều trị I-131, trong điều kiện không còn mô tuyến giáp bình thường và kháng thể Anti-Tg âm tính.

– Xét nghiệm i-ốt niệu: Đánh giá tình trạng thiếu hay thừa i-ốt trong cơ thể – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng tuyến giáp.

– Xạ hình tuyến giáp: Giúp đánh giá khả năng hấp thu i-ốt của tuyến, thường dùng trong cường giáp hoặc nhân giáp nóng/lạnh.

Người bệnh nên chủ động kiểm tra tuyến giáp khi xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân hoặc tăng cân bất thường, tim đập nhanh, run tay, mệt mỏi kéo dài, cổ to, rụng tóc, da khô, rối loạn kinh nguyệt hoặc trong gia đình có người mắc bệnh tuyến giáp. Việc làm xét nghiệm định kỳ giúp phát hiện sớm rối loạn nội tiết, phòng tránh biến chứng tim mạch, loãng xương hay rối loạn chuyển hóa.

Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại cho phép đánh giá toàn diện, chính xác tình trạng tuyến giáp, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho từng người bệnh – giúp việc điều trị đạt hiệu quả tối ưu.