Đái tháo đường – “Kẻ thầm lặng” gây mù lòa nếu không kiểm soát tốt

Đái tháo đường không chỉ là bệnh lý rối loạn đường huyết, mà còn là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa có thể phòng tránh được. Trong đó, bệnh võng mạc đái tháo đường là biến chứng nguy hiểm nhưng lại diễn tiến âm thầm.

Ca bệnh điển hình: Bệnh nhân nam, 52 tuổi, sinh sống tại Bắc Ninh, mắc đái tháo đường 6 năm, điều trị không đều. Trong suốt thời gian đó, bệnh nhân chưa từng đi khám mắt vì “vẫn nhìn bình thường”.

Đến khi xuất hiện tình trạng ruồi bay và nhìn mờ đột ngột một bên mắt, bệnh nhân mới đi khám tại phòng khám Mắt, Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Kết quả cho thấy đã có xuất huyết dịch kính do bệnh võng mạc đái tháo đường tăng sinh.

Khi hỏi lại, bệnh nhân cho biết chưa từng được tư vấn chụp đáy mắt định kỳ.

Theo bác sỹ Nguyễn Phùng Hưng, phòng khám Mắt, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết: giai đoạn sớm, người bệnh gần như không có triệu chứng. Tuy nhiên, các mao mạch võng mạc đã bắt đầu bị tổn thương, rò rỉ hoặc tắc nghẽn. Nếu không phát hiện kịp thời, bệnh có thể tiến triển đến xuất huyết võng mạc, phù hoàng điểm hoặc bong võng mạc – những tình trạng đe dọa thị lực nghiêm trọng.

Điểm mấu chốt trong phát hiện sớm chính là soi và chụp ảnh đáy mắt (chụp ảnh võng mạc). Đây là phương pháp giúp bác sĩ quan sát trực tiếp tình trạng mạch máu võng mạc, phát hiện những tổn thương rất nhỏ mà mắt thường hoặc người bệnh không thể nhận biết.

Hiện nay, việc soi và chụp ảnh võng mạc có thể thực hiện nhanh chóng, không đau, chỉ mất vài phút nhưng mang lại giá trị rất lớn:

• Phát hiện tổn thương từ giai đoạn chưa có triệu chứng
• Đánh giá mức độ bệnh để đưa ra hướng điều trị
• Theo dõi tiến triển qua từng lần tái khám

Cảnh báo quan trọng:

• Nhiều bệnh nhân bị tổn thương võng mạc nặng nhưng vẫn nhìn rõ ở giai đoạn đầu
• Khi thị lực giảm, tổn thương thường đã muộn
• Không chụp đáy mắt định kỳ đồng nghĩa với việc “bỏ lỡ cơ hội vàng” để điều trị sớm

Khuyến cáo:

1. Người bệnh đái tháo đường cần chụp đáy mắt ít nhất 1 lần/năm
2. Nếu đã có tổn thương võng mạc, cần theo dõi thường xuyên hơn theo chỉ định
3. Kết hợp kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và mỡ máu
4. Lựa chọn cơ sở chuyên khoa mắt có thiết bị chụp võng mạc hiện đại

Đái tháo đường không gây mù ngay lập tức, nhưng nếu không kiểm soát, hậu quả sẽ đến âm thầm và không thể đảo ngược. Chủ động kiểm soát bệnh chính là cách tốt nhất để bảo vệ đôi mắt của bạn.