Đái tháo đường type 1: Hiểu đúng để không chậm trễ điều trị

Ngày 2-8 tại Hà Nội, Hội Nhi khoa Việt Nam phối hợp với chương trình “Changing Diabetes in Children” (CDiC) và Bệnh viện Nội tiết Trung ương tổ chức chương trình “Dã ngoại cùng Đái tháo đường type 1 – Kết nối và sẻ chia”.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ chuỗi hợp tác quốc tế nhằm nâng cao nhận thức, cải thiện chăm sóc toàn diện và tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho bệnh nhi.

Đồng hành cùng các bạn nhỏ tại chương trình, BS.CKII Nguyễn Thị Thu Hương – Phó khoa Thận tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết đái tháo đường type 1 xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở trẻ em, thanh thiếu niên. Đây là một bệnh lý tự miễn, có nghĩa là hệ miễn dịch của chính cơ thể người bệnh tấn công và phá hủy một phần hoặc toàn bộ tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy. Nguyên nhân thường liên quan đến các yếu tố di truyền và tác động của môi trường sống.

Bệnh thường khởi phát bệnh với các triệu chứng khá rầm rộ trong thời gian ngắn như khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, gầy sút cân nhanh chóng trong thời gian 2-6 tuần trước khi nhập viện. Một số trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến tình trạng hôn mê do nhiễm toan ceton. Trong giai đoạn này người bệnh có thể có các biểu hiện khác như đau bụng, nôn, buồn nôn dẫn đến có thể chẩn đoán nhầm với các bệnh lý khác.

Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, người bệnh được chẩn đoán đái tháo đường type 1 nhập viện chủ yếu là bệnh nhân thanh thiếu niên và người trưởng thành. Đa số trường hợp này đều đã được phát hiện và điều trị tại địa phương, song chưa hiểu đúng về bệnh, thiếu kiến thức trong quá trình điều trị và sử dụng thuốc nên nhiều người không đạt mục tiêu điều trị, dẫn tới nhiều biến chứng.

“Khác với đái tháo đường type 2 có thể phòng ngừa được bằng lối sống lành mạnh, đái tháo đường type 1 gần như không thể ngăn ngừa được. Quan trọng nhất là cần chú ý các triệu chứng của tăng đường huyết như khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, gầy sút cân, đặc biệt là trẻ em. Trẻ có người thân (bố, mẹ, anh chị em ruột) bị đái tháo đường type 1 có thể xét nghiệm kháng thể để xác định nguy cơ mắc bệnh”. Bác sỹ Thu Hương giải thích thêm.

Ở trẻ nhỏ, việc điều trị đái tháo đường trở nên khó khăn khi các em chưa thể tự theo dõi đường huyết, chưa biết tự tiêm insulin hay điều chỉnh liều lượng khi ăn uống, vận động. Bên cạnh đó, môi trường học đường cũng thiếu sự hỗ trợ cần thiết, khiến nhiều em không thể kiểm soát bệnh hiệu quả đòi hỏi cần có sự chung tay của cộng đồng để giúp các em có điều kiện được chăm sóc tốt hơn.

Khoảng 50% trẻ mắc đái tháo đường type 1 được phát hiện khi đã rơi vào tình trạng cấp cứu, phổ biến là nhiễm toan ceton do thiếu insulin kéo dài. Nhiều trường hợp trẻ quên tiêm, bỏ điều trị khiến biến chứng xảy ra sớm và nặng nề hơn. Tuy nhiên, trẻ mắc đái tháo đường type 1 vẫn có thể học tập, vui chơi, làm việc và lập gia đình như bao người khác nếu được điều trị đúng cách và kiểm soát tốt đường huyết. Điều quan trọng là cộng đồng cần hiểu rõ về bệnh, giúp các em không mặc cảm, tự tin sống khỏe mạnh.

Thông qua chương trình “Dã ngoại cùng Đái tháo đường type 1 – Kết nối và sẻ chia”, các phụ huynh và em nhỏ không chỉ được lắng nghe, trải nghiệm cùng với các chuyên gia y tế, nhân viên công tác xã hội của Bệnh viện Nội tiết Trung ương về những kiến thức thiết thực như việc chăm sóc răng miệng cho bệnh nhân đái tháo đường type 1, quản lý bệnh tại trường học mà còn được được hướng dẫn đo đường huyết tính kcal trong các thực phẩm hàng ngày, học cách ứng phó với các giai đoạn dậy thì cũng như việc duy trì thói quen luyện tập thể dục.

Ngoài ra, chương trình cũng làm nổi bật những khía cạnh tâm lý của việc sống chung với đái tháo đường type 1 thông qua các chủ đề như hẹn hò, làm việc trong môi trường công sở…

Một số hình ảnh khác: