Điều trị cường cận giáp do suy thận mạn – Hướng đi mới với đốt sóng cao tần (RFA)

Bệnh viện Nội tiết Trung ương sử dụng phương pháp đốt sóng cao tần (Radiofrequency Ablation – RFA) điều trị thành công ca bệnh cường tuyến cận giáp thứ phát trên nền suy thận mạn cho bệnh nhân nữ 52 tuổi.

Theo đó, Bệnh viện tiếp nhận người bệnh N.T.M, 52 tuổi, có tiền sử suy thận mạn suốt 16 năm, đã chạy thận nhân tạo chu kỳ 11 năm và từng phẫu thuật cắt tuyến cận giáp cách đây một năm. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, bệnh nhân lại xuất hiện các dấu hiệu điển hình của cường cận giáp tái phát: đau nhức xương nghiêm trọng, đi lại khó khăn, chỉ số hormone tuyến cận giáp PTH tăng gấp 40 lần giá trị bình thường. Hình ảnh siêu âm và xạ hình ghi nhận khối tổn thương tuyến cận giáp dưới phải – dấu hiệu cho thấy sự tăng hoạt động quá mức và nguy cơ tiếp tục mất xương, gãy xương bệnh lý và các biến chứng tim mạch nếu không được xử lý kịp thời.

Đây là một trường hợp cường tuyến cận giáp thứ phát trên nền suy thận mạn, đã được can thiệp phẫu thuật trước đó nhưng nay tái phát mạnh với biểu hiện rầm rộ trên lâm sàng và sinh hóa. Sự gia tăng PTH quá mức kéo dài dẫn đến loãng xương nặng, gây đau và hạn chế vận động, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ gãy xương bệnh lý, vôi hóa mô mềm, tổn thương tim mạch và calciphylaxis – một biến chứng nguy hiểm với tỉ lệ tử vong cao.

Mặt khác, đây là bệnh nhân đã mổ cũ vùng cổ, có bệnh nền tim mạch – thận nặng, thể trạng yếu, chống chỉ định tương đối với gây mê toàn thân và phẫu thuật lại. Nguy cơ biến chứng khi tái phẫu thuật tuyến cận giáp rất cao do dính mô, chảy máu, tổn thương dây thần kinh thanh quản quặt ngược và rối loạn điều hòa calci sau mổ.

Theo TS.BS Nguyễn Thị Ánh Ngọc, Khoa Phẫu thuật tuyến giáp: “Trên cơ sở phân tích lâm sàng và đánh giá nguy cơ, bệnh nhân M được chỉ định điều trị bằng phương pháp đốt sóng cao tần (Radiofrequency Ablation – RFA). Đây là một thủ thuật ít xâm lấn, sử dụng năng lượng sóng cao tần để tiêu hủy mô tuyến cận giáp tăng sinh. Thủ thuật được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm, chỉ cần gây tê tại chỗ, bệnh nhân hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình thực hiện (khoảng 30 phút).”

Kết quả sau thủ thuật rất khả quan: chỉ sau 2 giờ, nồng độ PTH giảm còn 1/4 so với trước can thiệp, bệnh nhân tỉnh táo, ổn định, không ghi nhận biến chứng và có thể xuất viện sớm. Kết quả này cho thấy RFA là phương án điều trị an toàn, hiệu quả cho bệnh nhân cường cận giáp tái phát trên nền suy thận mạn – đặc biệt khi không còn phù hợp với phẫu thuật.

So với mổ mở, RFA vượt trội ở nhiều mặt, đặc biệt trong nhóm bệnh nhân nguy cơ cao như bệnh nhân N.T.M:

– Ít xâm lấn, không cần gây mê toàn thân, giảm thiểu rủi ro ở người suy thận giai đoạn cuối, bệnh lý tim mạch hoặc hô hấp.

– Giảm nhanh PTH, cải thiện triệu chứng đau xương, yếu cơ, tăng canxi máu – giúp bệnh nhân vận động dễ hơn, giảm dùng thuốc hỗ trợ.

– Tránh tái phẫu thuật cổ, đặc biệt khi đã có tiền sử mổ – nguy cơ dính mô, chảy máu và tổn thương dây thần kinh tăng cao.

– Hồi phục nhanh, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng sống.

Không chỉ là giải pháp thay thế hiệu quả cho phẫu thuật trong cường cận giáp nguyên phát, RFA đang mở ra hướng điều trị an toàn và ít xâm lấn hơn cho cường cận giáp thứ phát và tam phát, đặc biệt ở bệnh nhân suy thận mạn giai đoạn lọc máu. Ứng dụng RFA đúng chỉ định, đúng thời điểm có thể ngăn biến chứng nặng, giảm nhập viện và cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.