Hội chứng chuyển hóa gia tăng trong dịp Tết: Nguy hiểm với người với người thừa cân, đái tháo đường và tăng huyết áp

Trong dịp Lễ, Tết, thói quen ăn uống nhiều hơn và sinh hoạt kém điều độ có thể làm gia tăng nguy cơ hội chứng chuyển hóa – “kẻ thù thầm lặng” của sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Nếu không được theo dõi và kiểm soát phù hợp, tình trạng này có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường, bệnh tim mạch và đột quỵ.

+ Hội chứng chuyển hóa là gì?

Hội chứng chuyển hóa không phải là một tình trạng bệnh riêng lẻ mà là sự kết hợp của nhiều rối loạn như thừa mỡ vùng bụng, tăng huyết áp, tăng đường huyết và rối loạn mỡ máu. Khi cơ thể xuất hiện từ ba yếu tố trở lên, bạn có thể đã mắc hội chứng chuyển hóa. Lúc này, việc theo dõi sức khỏe, được tư vấn và điều chỉnh lối sống sớm hoặc can thiệp điều trị là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe bản thân.

+ Mỡ bụng – dấu hiệu cảnh báo quan trọng

Người mắc hội chứng chuyển hóa thường tích tụ nhiều mỡ vùng bụng, tạo nên kiểu hình “quả táo”. Đây là kiểu phân bố mỡ nguy hiểm, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2 và bệnh tim mạch, cao hơn so với những người tích mỡ chủ yếu ở vùng hông, đùi.

+ Nguyên nhân của hội chứng chuyển hóa

Nguyên nhân chính của hội chứng chuyển hóa được cho là liên quan chặt chẽ đến tình trạng thừa cân, béo phì và lối sống ít vận động. Một yếu tố quan trọng khác là “kháng insulin”-tình trạng tế bào giảm đáp ứng với insulin. Bình thường, thức ăn được chuyển hóa thành đường và insulin giúp đưa đường (glucose) vào trong tê bào tạo năng lượng. Nhưng khi bị “kháng insulin”, tế bào phản ứng kém, khiến glucose khó đi vào tế bà khiến đường huyết cao dù tuyến tụy phải tăng tiết insulin để cố gắng duy trì mức đường máu ổn định.

+ Ai dễ mắc hội chứng chuyển hóa?

Nguy cơ mắc hội chứng chuyển hóa tăng theo tuổi, đặc biệt cao ở những người thừa cân,béo phì, có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc trong gia đình có người than mắc đái tháo đường típ 2. Ngoài ra, các bệnh như gan nhiễm mỡ, hội chứng buồng trứng đa nang hay ngưng thở khi ngủ cũng làm tăng nguy cơ này.

+ Vì sao dịp Tết làm nguy cơ tăng cao?

Dịp lễ, Tết là thời điểm dễ “kích hoạt” hội chứng chuyển hóa do chúng ta thường ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng như bánh chưng, bánh tét, đồ chiên rán, nước ngọt và rượu bia.., trong khi lại ít vận động. Việc thức khuya, ngủ ít và sinh hoạt thất thường càng làm các chỉ số đường huyết, mỡ máu và huyết áp tăng cao.

+ Làm sao để ăn Tết vui mà vẫn an toàn?

Để ăn Tết vui mà vẫn an toàn, người có nguy cơ cao cần ăn uống điều độ, hạn chế đồ ngọt, nhiều mỡ và nhiều muối, đồng thời ưu tiên rau xanh, cá và thịt nạc. Duy trì vận động nhẹ mỗi ngày, ngủ đủ giấc, hạn chế rượu bia và theo dõi cân nặng, vòng eo, huyết áp cũng như đường huyết sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng.

Lễ, Tết sẽ trọn vẹn, ý nghĩa hơn khi mỗi chúng ta chủ động kiểm soát sức khỏe của mình. Đặc biệt, với những người nguy cơ cao, chỉ vài ngày lơ là cũng có thể khiến rối loạn chuyển hóa tiến triển nặng hơn.

ThS.BS. Đỗ Hoa Quỳnh

Khoa Bệnh lý tuyến giáp