Mờ mắt ở người đái tháo đường – không phải lúc nào cũng do biến chứng võng mạc

Đái tháo đường là bệnh lý mạn tính có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó biến chứng tại mắt là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến giảm thị lực, thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải tất cả trường hợp nhìn mờ ở người bệnh đái tháo đường đều do bệnh võng mạc đái tháo đường.

Tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương, người bệnh Nguyễn Thị  A (58 tuổi), có tiền sử đái tháo đường 15 năm, đã nhiều lần thăm khám chuyên khoa mắt để theo dõi biến chứng. Qua thăm khám và đánh giá thị lực, kết quả ghi nhận thị lực mắt phải 4/10, mắt trái 6/10.

Kết quả chẩn đoán chuyên khoa xác định người bệnh mắc bệnh võng mạc đái tháo đường ở cả hai mắt. Tuy nhiên, riêng mắt phải còn phát hiện thêm tình trạng màng trước võng mạc (Epiretinal membrane) – đây là bệnh lý không phải biến chứng trực tiếp của đái tháo đường.

Điểm đặc biệt của ca bệnh là dù người bệnh có bệnh võng mạc đái tháo đường hai mắt, nhưng tình trạng mờ mắt ở mắt phải không hoàn toàn xuất phát từ biến chứng đái tháo đường, mà chủ yếu do màng trước võng mạc. Đây là một lớp màng mỏng hình thành trên bề mặt võng mạc, có khả năng co kéo, làm biến dạng cấu trúc hoàng điểm và dẫn đến suy giảm thị lực. Bệnh lý này thường gặp ở người trung niên – cao tuổi và có thể xuất hiện độc lập hoặc phối hợp với các bệnh lý mắt khác.

Để đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng của màng trước võng mạc lên vùng hoàng điểm, người bệnh được chỉ định thực hiện chụp OCT (Optical Coherence Tomography – cắt lớp võng mạc) tại tuyến Trung ương. Đây là phương pháp chẩn đoán hiện đại giúp bác sĩ quan sát chi tiết cấu trúc võng mạc, đánh giá mức độ co kéo, phát hiện phù hoàng điểm hoặc tổn thương đi kèm, từ đó xác định có cần can thiệp phẫu thuật bóc màng hay không.

Ca bệnh là lời nhắc quan trọng rằng mờ mắt ở người bệnh đái tháo đường không chỉ do bệnh võng mạc đái tháo đường, mà còn có thể do nhiều nguyên nhân khác như màng trước võng mạc, đục thủy tinh thể, glocom (tăng nhãn áp), thoái hóa hoàng điểm tuổi già hoặc các bệnh lý dịch kính – võng mạc khác. Nếu chỉ quy kết triệu chứng “mờ mắt” do biến chứng đái tháo đường mà bỏ qua các nguyên nhân khác, người bệnh có thể chậm trễ điều trị và làm giảm hiệu quả can thiệp.

Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến cáo người bệnh đái tháo đường cần khám mắt định kỳ tối thiểu 1–2 lần/năm, đồng thời nên đi khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mờ mắt tăng dần, nhìn méo hình, nhìn biến dạng, xuất hiện chấm đen/ruồi bay, giảm thị lực đột ngột hoặc đau nhức mắt.

Phát hiện sớm – chẩn đoán đúng nguyên nhân – điều trị kịp thời chính là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ thị lực và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh đái tháo đường.