Mùa đông lạnh có làm tăng nguy cơ tiền sản giật ở thai phụ?

Tiền sản giật là một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp trong thai kỳ, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời. Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy, thời tiết lạnh vào mùa đông có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt ở những thai phụ có yếu tố nguy cơ sẵn có.

Vậy mùa đông ảnh hưởng đến thai kỳ như thế nào? Thai phụ cần làm gì để phòng ngừa tiền sản giật trong thời tiết lạnh? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.

 Tiền sản giật là gì?

Tiền sản giật là tình trạng:

• Tăng huyết áp xuất hiện sau tuần thứ 20 của thai kỳ
• Kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu như:
  • Phù nhiều (mặt, tay, chân)
  • Có protein trong nước tiểu
  • Đau đầu, hoa mắt, nhìn mờ
  • Đau vùng thượng vị
  • Rối loạn chức năng gan, thận hoặc nhau thai

Nếu không được theo dõi và xử trí đúng cách, tiền sản giật có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như sản giật, sinh non, thai chậm phát triển trong tử cung, thậm chí đe dọa tính mạng của mẹ và bé.

 Mùa đông lạnh có làm tăng nguy cơ tiền sản giật không?

Nhiều nghiên cứu dịch tễ học tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á ghi nhận:

• Tỷ lệ tiền sản giật tăng cao hơn vào mùa đông và đầu mùa xuân
• Thai phụ mang thai hoặc bước vào 3 tháng cuối thai kỳ trong thời tiết lạnh có nguy cơ cao hơn so với mùa hè

Mặc dù mùa đông không phải là nguyên nhân trực tiếp, nhưng được xem là yếu tố môi trường làm tăng nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt ở những thai phụ có nền sức khỏe tim mạch hoặc rối loạn chuyển hóa.

Vì sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ tiền sản giật?

Lạnh gây co mạch, làm tăng huyết áp

Khi trời lạnh, các mạch máu ngoại vi có xu hướng co lại để giữ nhiệt, dẫn đến:

• Tăng sức cản mạch
• Huyết áp dễ tăng cao hơn

Trong thai kỳ, hệ tim mạch của người mẹ đã phải hoạt động nhiều hơn bình thường. Thời tiết lạnh có thể khiến huyết áp tăng vượt ngưỡng an toàn, từ đó làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật.

 Giảm vitamin D vào mùa đông

Mùa đông thường ít nắng, thai phụ ít tiếp xúc ánh nắng mặt trời hơn, dẫn đến:

• Giảm tổng hợp vitamin D trong cơ thể
• Vitamin D thấp liên quan đến:
  • Rối loạn chức năng nội mô mạch máu
  • Bất thường trong quá trình phát triển bánh nhau
  • Gia tăng nguy cơ tiền sản giật

Nhiều nghiên cứu cho thấy, thai phụ thiếu vitamin D có nguy cơ tiền sản giật cao hơn so với người có nồng độ vitamin D đầy đủ.

Tăng phản ứng viêm và stress oxy hóa

Nhiệt độ lạnh có thể kích hoạt:

• Phản ứng viêm trong cơ thể
• Stress oxy hóa

Trong khi đó, tiền sản giật là một bệnh lý có nền viêm và rối loạn chức năng mạch máu. Do đó, thời tiết lạnh được xem là yếu tố “thúc đẩy” làm bệnh dễ khởi phát hoặc tiến triển nặng hơn.

Gia tăng nguy cơ nhiễm trùng mùa đông

Mùa đông là thời điểm dễ mắc các bệnh:

• Cúm
• Nhiễm trùng đường hô hấp

Nhiễm trùng trong thai kỳ có thể kích hoạt phản ứng viêm toàn thân, làm tăng nguy cơ tiền sản giật, đặc biệt ở những thai phụ có yếu tố nguy cơ nền như béo phì, đái tháo đường hoặc tăng huyết áp mạn.

 Những thai phụ nào cần đặc biệt lưu ý vào mùa đông?

Thai phụ thuộc các nhóm sau cần được theo dõi sát hơn trong mùa lạnh:

• Mang thai lần đầu
• Thừa cân – béo phì
• Có tiền sử tăng huyết áp hoặc đái tháo đường
• Mang đa thai
• Từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước

Cách giảm nguy cơ tiền sản giật cho thai phụ vào mùa đông

Theo dõi huyết áp đều đặn

• Đo huyết áp định kỳ tại nhà
• Không bỏ khám thai do thời tiết lạnh

 Chế độ dinh dưỡng hợp lý

• Hạn chế ăn mặn
• Tăng cường rau xanh, trái cây
• Bổ sung đủ canxi và vitamin D theo tư vấn của bác sĩ

 Bổ sung vitamin D đúng cách

• Tắm nắng nhẹ khi có điều kiện
• Sử dụng vitamin D khi có chỉ định y tế

Giữ ấm nhưng vẫn duy trì vận động

• Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là tay chân
• Duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga cho bà bầu

 Khi nào thai phụ cần đi khám ngay?

Thai phụ cần đến cơ sở y tế ngay nếu có:

• Đau đầu dữ dội, kéo dài
• Hoa mắt, nhìn mờ
• Phù nhiều hoặc tăng nhanh
• Đau vùng thượng vị
• Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên

 Thông điệp từ bác sĩ

Mùa đông lạnh có thể làm tăng nguy cơ tiền sản giật, nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu thai phụ được theo dõi và chăm sóc đúng cách.
Khám thai đều đặn, kiểm soát huyết áp, dinh dưỡng hợp lý và lối sống lành mạnh là chìa khóa giúp mẹ và bé an toàn trong suốt thai kỳ.