U tuyến yên tiết Prolactin – Bệnh lý âm thầm nhưng không thể chủ quan

U tuyến yên tiết Prolactin (Prolactinoma) là dạng u tuyến yên thường gặp nhất, chiếm khoảng 40% các khối u tuyến yên. Đây là tình trạng khối u phát triển tại tuyến yên và tiết ra quá nhiều hormone Prolactin, gây ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản, nội tiết và chất lượng sống của người bệnh.

Dấu hiệu nhận biết chung

Ở giai đoạn đầu, bệnh thường diễn tiến âm thầm. Người bệnh có thể gặp:

• Đau đầu, đặc biệt vùng trán – thái dương.
• Rối loạn thị giác (nhìn mờ, nhìn đôi, thu hẹp thị trường).
• Suy giảm ham muốn tình dục, mệt mỏi, giảm năng lượng sống.
• Rối loạn kinh nguyệt hoặc rối loạn nội tiết.

Dấu hiệu nhận biết riêng

Ở nữ giới

• Rối loạn kinh nguyệt: kinh thưa, kinh ít hoặc vô kinh.
• Tiết sữa bất thường dù không mang thai hay cho con bú.
• Vô sinh do rối loạn phóng noãn.
• Giảm ham muốn, khô âm đạo, loãng xương sớm.

Ở nam giới

• Giảm ham muốn, rối loạn cương, vô sinh.
• Vú to bất thường (gynecomastia).
• Giảm khối lượng cơ, rụng lông tóc.
• Thường được phát hiện muộn hơn nữ, khi khối u đã lớn và gây chèn ép.

Chẩn đoán

Để xác định u tuyến yên tiết Prolactin, bác sĩ sẽ:

• Xét nghiệm máu định lượng nồng độ Prolactin.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI) tuyến yên để phát hiện kích thước và vị trí khối u.
• Đánh giá chức năng nội tiết khác của tuyến yên.
• Khám mắt kiểm tra thị lực, thị trường khi u có kích thước lớn.

Điều trị

Điều trị u tuyến yên tiết Prolactin phụ thuộc vào kích thước khối u, triệu chứng và mong muốn sinh sản của người bệnh:

• Điều trị nội khoa: Thuốc nhóm đồng vận Dopamine (như Cabergoline, Bromocriptine) giúp giảm tiết Prolactin và thu nhỏ khối u, thường là lựa chọn đầu tiên.
• Phẫu thuật: Áp dụng khi u lớn chèn ép, không đáp ứng thuốc hoặc người bệnh không dung nạp thuốc. Phẫu thuật thường được thực hiện qua đường mũi (nội soi).
• Xạ trị: Chỉ định hạn chế, khi cả thuốc và phẫu thuật không hiệu quả.
• Theo dõi lâu dài: Người bệnh cần tái khám định kỳ, xét nghiệm Prolactin và chụp MRI để theo dõi sự tiến triển.

Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến cáo: U tuyến yên tiết Prolactin có thể kiểm soát tốt nếu phát hiện sớm và điều trị đúng phác đồ. Người có các triệu chứng bất thường về kinh nguyệt, tiết sữa, rối loạn sinh dục hay thị giác cần đi khám chuyên khoa nội tiết để được chẩn đoán kịp thời. Không nên chủ quan trước những biểu hiện bất thường của cơ thể. Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là sức khỏe sinh sản – nội tiết, chính là chìa khóa để bảo vệ bản thân và gia đình.