Uống thuốc tuyến giáp đúng cách để đạt hiệu quả điều trị lâu dài

Các bệnh lý tuyến giáp như suy giáp, cường giáp hay sau phẫu thuật tuyến giáp thường phải sử dụng thuốc lâu dài. Mỗi loại thuốc có cách dùng khác nhau, vì vậy người bệnh cần hiểu rõ để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

1. Thuốc hormon tuyến giáp (Levothyroxine)

Thuốc hormon tuyến giáp – dược chất là levothyroxine có tên biệt dược là Levothyrox hoặc Berlthyrox, Disthyrox có cáac hàm lượng 25 mcg, 50mcg, 75mcg, 100mcg là thuốc quen thuộc với nhiều người bệnh suy giáp đặc biệt sau phẫu thuật tuyến giáp, điều trị i-ốt phóng xạ hoặc do viêm giáp mãn tính. Đây là loại thuốc giúp bổ sung hormon mà cơ thể đang thiếu hụt, góp phần bổ sung đủ hormon tuyến giáp, đảm bảo duy trì sức khỏe ổn định.

Khi sử dụng thuốc thừa hoặc thiếu so với nhu cầu của cơ thể đều gây ra các triệu chứng khó chịu. Khi thừa có thể gặp các triệu chứng như hồi hộp, đánh trống ngực, run tay, vã mồ hôi, tiêu chảy… Khi thiếu, người bệnh có thể thấy mệt mỏi, lạnh tay chân, táo bón, chậm chạp, hay quên, giảm trí nhớ… Do vậy, việc uống thuốc đúng cách và thời điểm là rất quan trọng để thuốc phát huy hiệu quả tốt nhất.

Người bệnh nên uống vào buổi sáng khi bụng đói, trước ăn 30–60 phút, với nước lọc để thuốc hấp thu tốt nhất. Không uống thuốc sau khi ăn vì thức ăn có thể làm giảm hấp thu thuốc vào máu. Cũng  nên tránh uống cùng sữa, cà phê hoặc các thuốc như canxi, sắt, thuốc ức chế bơm proton (PPI- thuốc dạ dày) … vì có thể làm giảm hấp thu thuốc. Nên uống các chế phẩm có chứa calci carbonat sau ăn khoảng 2 giờ. Nếu uống thuốc có chứa sắt, hai thuốc nên uống cách nhau khoảng 2 giờ (có thể uống levothyroxine vào buổi sáng, viên sắt uống tối). Nếu đang sử dụng nhiều loại thuốc, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn cụ thể.

2. Thuốc kháng giáp trạng tổng hợp (Methimazole, PTU)

Thuốc kháng giáp trạng được sử dụng trong điều trị cường giáp, giúp kiểm soát tình trạng tăng hormon tuyến giáp trong cơ thể. Hai loại thuốc kháng giáp trạng được dùng phổ biến là methimazole (Thyrozol) và propylthiouracil (PTU). Thuốc thường có hiệu quả rõ sau vài tuần và là lựa chọn đầu tay để điều trị tình trạng cường giáp đặc biệt bệnh Basedow. Tuy nhiên, người bệnh có thể gặp các tác dụng phụ không mong muốn như: giảm bạch cầu, phát ban dị ứng-ngứa, rối loạn tiêu hóa, tăng men gan…. Do vậy, để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất và phòng tránh các tác dụng không mong muốn, người bệnh:

• Có thể uống sau ăn để giảm kích ứng dạ dày
• Cần uống đều đặn mỗi ngày, đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu quên liều, uống ngay khi nhớ, không gấp đôi liều.
• Theo dõi các dấu hiệu bất thường như sốt, đau họng, vàng da… cần báo ngay cho bác sĩ để được tư vấn và xử trí kịp thời.
• Không tự ý ngừng thuốc ngay cả khi triệu chứng đã cải thiện.
• Phụ nữ có thai và cho con bú đặc biệt lưu ý dùng thuốc đúng loại (ưu tiên PTU trong 3 tháng đấu của thai kỳ), đúng liều lượng và hướng dẫn sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý thay đổi thuốc, liều lượng và cách dùng.

3. I-ốt và các chế phẩm chứa i-ốt

I- ốt và các chế phẩm của i-ốt thường được dùng trong một số trường hợp đặc biệt của cường giáp hoặc trước phẫu thuật, theo chỉ định của bác sĩ.

Trong quá trình sử dụng, người bệnh cần lưu ý:

• Dùng thuốc đúng chỉ định và liều lượng.
• Không tự ý bổ sung thêm các sản phẩm chứa i-ốt như thực phẩm chức năng hoặc thuốc khác khi chưa có hướng dẫn.

Việc sử dụng i-ốt không phù hợp có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp và hiệu quả điều trị.

4. Thuốc chẹn beta (Metoprolol, Bisoprolol, Atenolol)

Thuốc chẹn beta (như Betaloc-zok, Concor…) không tác động trực tiếp lên tuyến giáp nhưng giúp giảm triệu chứng như hồi hộp, tim nhanh, run tay… trong cường giáp.

Người bệnh cần dùng đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý ngừng thuốc đột ngột vì có thể làm triệu chứng tim mạch trở nên nặng hơn. Một số bệnh không dùng như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính…

5. Một số lưu ý chung khi dùng thuốc tuyến giáp

Để việc điều trị đạt hiệu quả tốt, người mắc bệnh tuyến giáp nên lưu ý:

• Uống thuốc đúng giờ, đều đặn mỗi ngày
• Không tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ
• Tái khám và thực hiện các xét nghiệm định kỳ theo hướng dẫn
• Thông báo cho bác sĩ nếu gặp các dấu hiệu bất thường hoặc khi đang dùng thêm thuốc, thực phẩm chức năng khác.
• Bảo quản thuốc nơi khô ráo, tránh ánh sáng, không dùng thuốc hết hạn.
• Đến bệnh viên ngay nếu có triệu chứng như: sốt cao, viêm họng, loét miệng, tim đập nhanh bất thường…

6. Thông điệp gửi đến người bệnh

Mỗi loại thuốc tuyến giáp đều có cách sử dụng riêng. Việc dùng thuốc đúng không chỉ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả mà còn góp phần hạn chế tác dụng không mong muốn.

Trong quá trình điều trị, nếu có bất kỳ băn khoăn hoặc dấu hiệu bất thường nào, người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời.

Những thói quen nhỏ trong việc dùng thuốc có thể góp phần quan trọng giúp kiểm soát bệnh ổn định và lâu dài.