Ăn Tết ngon – không lo tăng đường huyết

Tết không chỉ là dịp đoàn viên, mà còn là “cuộc chiến” thầm lặng của những người bệnh cần kiểm soát đường huyết trước sức hấp dẫn của bánh chưng, mứt tết và những bữa tiệc liên miên. Làm thế nào để đón Xuân Bính Ngọ 2026 vẹn tròn mà chỉ số đường huyết vẫn “đẹp”? Câu trả lời nằm ở sự lựa chọn thông minh chứ không phải sự kiêng khem khắc nghiệt.

Trong những bữa cỗ Tết đầy ắp đạm và tinh bột, thứ tự ăn chính là “chìa khóa” để ngăn chặn tình trạng đường huyết tăng vọt sau ăn. Người bệnh mắc đái tháo đường cần tuân thủ các quy tắc và khẩu phần ăn như sau:

• Ăn chất xơ đầu tiên: Hãy bắt đầu bữa tiệc bằng rau luộc, salad hoặc nộm. Chất xơ đóng vai trò như một “lớp lưới” tại đường tiêu hóa, làm chậm quá trình hấp thụ đường từ thực phẩm vào máu.
• Đến protein và chất béo: Sau khi ăn rau, hãy ăn thịt gà (bỏ da), cá hoặc giò lụa nạc. Protein giúp bạn cảm thấy no nhanh và lâu hơn.
• Tinh bột cuối cùng: Khi đã vơi cơn đói, bạn hãy ăn một lượng nhỏ bánh chưng, xôi hoặc bún. Lúc này, tốc độ chuyển hóa đường từ tinh bột sẽ diễn ra chậm hơn rất nhiều.
• Bánh chưng là linh hồn của ngày Tết nhưng lại là nguồn tinh bột và năng lượng rất lớn. Người bệnh đái tháo đường chỉ nên ăn khoảng 1/8 chiếc bánh chưng cỡ vừa trong một bữa ăn. Nếu đã ăn bánh chưng thì tuyệt đối không ăn thêm cơm, bún hay miến trong cùng bữa đó. Hãy nói “không” với bánh chưng rán, vì lượng mỡ thấm vào bánh sẽ khiến đường huyết khó kiểm soát và gây tăng cân nhanh chóng.
• Mứt gừng, mứt sen, mứt bí…. các loại mứt truyền thống đều chứa một lượng đường khổng lồ để bảo quản. Hãy thay thế khay mứt truyền thống bằng các loại hạt dinh dưỡng như hạnh nhân, hạt dẻ cười, hạt điều hoặc hạt bí. Những loại hạt này giàu chất béo tốt và không làm tăng đường huyết.
• Trái cây tươi: Người bệnh đái tháo đường nên ưu tiên những loại quả tươi như bưởi, cam, táo hoặc thanh long thay vì trái cây sấy khô (vốn đã bị rút hết nước và cô đặc đường).
• Nên tránh tuyệt đối: Rượu, bia, nước ngọt có gas và nước trái cây đóng chai. Ưu tiên nước lọc, nước khoáng hoặc trà xanh. Nếu cần xã giao, người bệnh đái tháo đường chỉ nên giới hạn 1 đơn vị cồn (khoảng 1 lon bia hoặc 1 ly rượu vang) và phải ăn kèm đồ ăn.

Ngoài ra, người bệnh đái tháo đường cần ghi nhớ “Công thức 3 không” để đón Tết an lành:

Không bỏ bữa: Việc bỏ bữa để “ăn bù” vào bữa sau sẽ khiến đường huyết dao động lớn, gây mệt mỏi và biến chứng.

Không lười vận động: Sau bữa ăn 30 phút, hãy đi bộ nhẹ nhàng hoặc dọn dẹp nhà cửa. 15-30 phút vận động giúp cơ bắp tiêu thụ bớt lượng đường vừa nạp vào.

Không quên thuốc: Những cuộc vui chúc Tết dễ làm bạn quên lịch uống thuốc hoặc tiêm Insulin. Hãy cài báo thức trên điện thoại để luôn đúng giờ.

                                                                                                                                                             Nguyễn Hiếu

                                                                                                                                ThS.BS Nguyễn Phương Thúy – Khoa Nội tiết