Đau vùng thượng vị – có thể là viêm loét dạ dày tá tràng, đừng chủ quan!

Nhiều người thường xem nhẹ những cơn đau âm ỉ vùng bụng trên, nghĩ rằng chỉ là “rối loạn tiêu hoá” thông thường. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu của viêm loét dạ dày – tá tràng, bệnh lý phổ biến nhưng có nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm nếu phát hiện muộn.

Thông thường, người bệnh sẽ cảm thấy đau ở vùng thượng vị (trên rốn, giữa bụng) với tính chất nóng rát, âm ỉ, đôi khi đau quặn, mức độ từ nhẹ đến dữ dội. Một dấu hiệu rất quan trọng giúp nhận biết bệnh là mối liên quan giữa cơn đau và bữa ăn. Nếu là loét dạ dày, cơn đau thường tăng sau khi ăn (ăn vào đau hơn). Ngược lại, loét tá tràng thường gây đau khi đói, đau về đêm và có thể giảm sau ăn hoặc uống sữa. Đặc biệt, bệnh có xu hướng tái phát theo chu kỳ: đau vài tuần rồi giảm, sau đó xuất hiện trở lại.

Ngoài đau bụng, người bệnh có thể kèm theo các triệu chứng như ợ chua, ợ hơi, buồn nôn, nôn, đầy bụng khó tiêu, chán ăn hoặc sụt cân. Trong một số trường hợp, bệnh có thể diễn tiến nặng và xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, thiếu máu, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc nuốt nghẹn. Khi có các biểu hiện này, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám và nội soi sớm, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ thăm khám lâm sàng, thường ghi nhận ấn đau vùng thượng vị, tuy nhiên dấu hiệu này không đặc hiệu. Phương pháp quan trọng nhất để xác định bệnh là nội soi dạ dày, được xem là tiêu chuẩn vàng, giúp quan sát trực tiếp ổ loét hoặc tình trạng viêm niêm mạc. Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể sinh thiết để tìm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) – nguyên nhân hàng đầu gây viêm loét, đồng thời loại trừ nguy cơ ung thư. Ngoài ra, người bệnh có thể được chỉ định test HP bằng hơi thở ure, xét nghiệm phân hoặc test nhanh qua nội soi. Xét nghiệm máu cũng có thể được thực hiện để phát hiện tình trạng thiếu máu do chảy máu mạn tính.

Viêm loét dạ dày – tá tràng được chẩn đoán khi người bệnh có triệu chứng điển hình kết hợp với kết quả nội soi xác định tổn thương loét. Tuy nhiên, bệnh cần được phân biệt với nhiều tình trạng khác như viêm dạ dày không loét, trào ngược dạ dày – thực quản, ung thư dạ dày hoặc các bệnh lý gan mật, tụy.

Vì vậy, nếu bạn thường xuyên đau vùng thượng vị, ợ chua, đầy bụng kéo dài hoặc đau liên quan đến bữa ăn, hãy chủ động khám chuyên khoa tiêu hoá để được tư vấn và điều trị kịp thời. Phát hiện sớm không chỉ giúp giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn phòng tránh những biến chứng nguy hiểm.

ThS.BS Nguyễn Thị Giang

Khoa Nội chung