Khô mắt

Khô mắt là bệnh lý phổ biến, hay gặp trong cuộc sống hiện đại, do nhiều nguyên nhân gây ra và ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Theo TFOS DEWS II (tổ chức Tear Film & Ocular Surface Societ), khô mắt là bệnh lý đa yếu tố của bề mặt nhãn cầu, xảy ra khi mắt không có đủ nước mắt hoặc nước mắt bốc hơi quá nhanh làm mất ổn định phim nước mắt.

Ngoài ra, bệnh còn liên quan đến rối loạn thần kinh cảm giác ở giác mạc, vì vậy có người tổn thương mắt nhiều nhưng ít thấy khó chịu, trong khi có người lại đau rát nhiều dù mắt tổn thương không quá nặng. Khi nước mắt tiết không đủ hoặc bốc hơi quá nhanh, bề mặt mắt sẽ bị khô, mất ổn định và dễ tổn thương. Tình trạng này gây viêm bề mặt nhãn cầu và làm xuất hiện các triệu chứng như khô rát, cộm xốn, chảy nước mắt sống, mỏi mắt hoặc nhìn mờ.

Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, phụ nữ sau mãn kinh và người mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn. Theo một một số nghiên cứu trên thế giới: Tỷ lệ mắc khô mắt ở những người mắc bệnh đái tháo đường là 15–33% với người bệnh trên 65 tuổi và tăng theo tuổi, phổ biến hơn 50% ở phụ nữ so với nam giới, ngoài ra khoảng 85% bệnh nhân mắc bệnh lý mắt do tuyến giáp gặp các triệu chứng ở bề mặt nhãn cầu và khô mắt. Môi trường khói bụi, sử dụng điều hòa, nhìn màn hình điện tử kéo dài, đeo kính áp tròng, thiếu ngủ, hút thuốc lá và một số thuốc cũng làm tăng nguy cơ khô mắt.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khô mắt có thể gây tổn thương bề mặt nhãn cầu như viêm mạn tính, trợt biểu mô, sẹo giác mạc, thậm chí loét hoặc thủng giác mạc ở trường hợp nặng. Ngoài ra, khô mắt còn làm thị lực không ổn định, gây chói mắt, khó chịu khi đọc sách hoặc sử dụng thiết bị điện tử kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống cũng như tâm lý người bệnh.

Vì vậy, khô mắt cần được phát hiện và điều trị sớm để tránh ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và thị lực. Tuỳ vào mức độ nghiêm trọng của bệnh mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Nước mắt nhân tạo là một trong số phương pháp đơn giản và hiệu quả để bổ sung độ ẩm cho mắt. Các loại nước mắt nhân tạo có thể khác nhau ở thành phần vì vậy cần chọn nước mắt nhân tạo phù hợp vơi cơ chế của khô mắt ở người bệnh. Kết hợp với duy trì thói quen sinh hoạt phù hợp: khi làm việc, sử dụng điện thoại hoặc máy tính lâu, nên áp dụng nguyên tắc 20–20–20: cứ sau 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa khoảng 20feet (6 mét) trong ít nhất 20 giây để giúp mắt thư giãn và giảm khô mắt, tránh môi trường khô, đeo kính bảo hộ khi ra ngoài để tránh gió, bụi, bổ sung nhiều thực phẩm giàu omega-3 và vitamin A.

Như vậy, cần đi khám định kỳ tại chuyên khoa mắt hằng năm đặc biệt để bảo vệ thị lực tốt nhất cho bản thân.

Bs Nguyễn Phùng Hưng – Liên khoa Mắt – Tai mũi họng – Răng hàm mặt