Dinh dưỡng hợp lý cho người bệnh nội tiết ngày Tết

Tết Nguyên Đán là dịp sum họp gia đình, vui xuân và thưởng thức nhiều món ăn truyền thống của dân tộc. Tuy nhiên, với người bệnh mắc các bệnh lý nội tiết như: đái tháo đường, rối loạn lipid máu, gout, thừa cân – béo phì, bệnh tuyến giáp…, nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn uống trong những ngày Tết, bệnh có thể tiến triển nặng hơn, làm tăng nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Vì vậy, việc thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học trong dịp Tết Nguyên Đán là rất cần thiết, giúp người bệnh vừa đón Tết vui tươi, đầm ấm, vừa kiểm soát tốt tình trạng bệnh.

1. Nguyên tắc chung về dinh dưỡng trong ngày Tết

Thứ nhất, người bệnh cần ăn đủ bữa, đúng giờ, không bỏ bữa. Việc bỏ bữa hoặc ăn uống thất thường dễ gây rối loạn đường huyết, huyết áp và các chỉ số chuyển hóa.

Thứ hai, ăn với lượng vừa phải, không ăn quá no trong một bữa, hạn chế ăn khuya. Mỗi bữa ăn nên dừng lại khi cảm thấy vừa đủ no.

Thứ ba, giảm đường, giảm mỡ, giảm muối trong khẩu phần ăn. Ưu tiên các phương pháp chế biến như luộc, hấp, nướng ít dầu mỡ; hạn chế các món chiên, xào nhiều dầu.

Thứ tư, uống đủ nước mỗi ngày, trung bình từ 1,5 đến 2,5 lít nước, tùy theo thể trạng. Hạn chế tối đa rượu bia, nước ngọt có gas và các loại đồ uống có cồn.

2. Lựa chọn thực phẩm trong mâm cỗ Tết

Các món ăn truyền thống ngày Tết như bánh chưng, bánh tét, thịt kho, giò chả, mứt Tết… rất quen thuộc nhưng cần được sử dụng hợp lý đối với người bệnh nội tiết.

Người bệnh có thể ăn bánh chưng, bánh tét với lượng nhỏ, cắt miếng mỏng và không nên ăn vào buổi tối. Nên ưu tiên thịt nạc, cá, trứng để cung cấp chất đạm cần thiết cho cơ thể.

Bên cạnh đó, cần tăng cường rau xanh, canh rau trong bữa ăn để giúp cân bằng dinh dưỡng, hạn chế tăng đường huyết và mỡ máu. Các món dưa hành, dưa góp giúp chống ngán nhưng chỉ nên ăn với lượng vừa phải do chứa nhiều muối. Trái cây nên lựa chọn các loại ít ngọt như bưởi, táo, ổi, thanh long và ăn với lượng phù hợp.

Các thực phẩm cần hạn chế hoặc tránh gồm: mứt Tết, bánh kẹo ngọt, nước ngọt có gas; các món chiên rán, thịt nhiều mỡ, nội tạng động vật; rượu bia và các loại rượu thuốc không rõ nguồn gốc.

3. Lưu ý dinh dưỡng theo từng nhóm bệnh

Đối với người bệnh đái tháo đường, cần tránh các thực phẩm chứa nhiều đường như mứt, kẹo, bánh ngọt. Bánh chưng, bánh tét phải được tính vào khẩu phần tinh bột trong ngày. Trái cây chỉ ăn với lượng vừa phải, không ăn lúc đói và không lạm dụng rượu bia để tránh nguy cơ rối loạn đường huyết.

Đối với người rối loạn lipid máu, thừa cân – béo phì, cần hạn chế mỡ động vật, da, đồ chiên rán; tăng cường rau xanh, cá và thịt nạc; không ăn khuya và không ăn vặt liên tục trong ngày.

Đối với người bệnh gout, cần tránh rượu bia, nội tạng động vật, thịt đỏ. Người bệnh nên uống nhiều nước và tăng cường rau xanh, đạm thực vật để hạn chế nguy cơ tái phát cơn gout cấp.

Đối với người bệnh tuyến giáp, cần duy trì dùng thuốc đúng giờ, đúng liều theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc bắc hoặc các loại rượu thuốc trong dịp Tết. Chế độ ăn cần đa dạng, cân đối, không kiêng khem quá mức.

4. Những điều cần ghi nhớ trong dịp Tết

Người bệnh không tự ý bỏ thuốc điều trị trong những ngày Tết. Khi có các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi, chóng mặt, khát nhiều, tiểu nhiều hoặc đau khớp cấp, cần theo dõi và kiểm tra sức khỏe kịp thời.

Gia đình và người thân cần quan tâm, nhắc nhở và hỗ trợ người bệnh trong việc ăn uống và sinh hoạt hằng ngày.

Người bệnh nội tiết hoàn toàn có thể đón Tết vui tươi, an toàn và lành mạnh nếu thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học và tuân thủ điều trị. Việc ăn uống đúng cách trong ngày Tết không chỉ giúp kiểm soát tốt bệnh tật mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe lâu dài cho bản thân và gia đình.

BS. Phạm Thu Hiền – Khoa Điều trị kỹ thuật cao