Biến chứng đái tháo đường thai kỳ: Nguy hiểm với mẹ và bé nếu không kiểm soát tốt

Đái tháo đường thai kỳ là một trong những rối loạn chuyển hóa thường gặp trong thai kỳ. Nếu không được phát hiện và kiểm soát kịp thời, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, không chỉ đối với sức khỏe của mẹ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của thai nhi.

(Bác sỹ Khoa Nội tiết sinh sản đang tư vấn cho thai phụ đái tháo đường thai kỳ)

Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng như thế nào đến mẹ?

Tăng huyết áp và tiền sản giật

Thai phụ mắc đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ cao bị tăng huyết áp và tiền sản giật. Đây là những biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến:

• Tai biến mạch máu não
• Suy gan, suy thận
• Sinh non, thai chậm phát triển
• Tăng nguy cơ tử vong chu sinh

Tỷ lệ tiền sản giật ở nhóm này khoảng 12%, cao hơn rõ rệt so với thai phụ bình thường.

Nguy cơ sinh non

Đái tháo đường thai kỳ làm tăng nguy cơ sinh non do:

• Kiểm soát đường huyết kém
• Nhiễm trùng tiết niệu
• Đa ối
• Tăng huyết áp

Đa ối

Tình trạng đa ối thường xuất hiện từ tuần 26–32 của thai kỳ và có thể dẫn đến:

• Sinh non
• Khó khăn trong quá trình sinh nở

Sảy thai và thai lưu

Thai phụ mắc bệnh có nguy cơ cao sảy thai hoặc thai lưu, đặc biệt ở những trường hợp không được kiểm soát đường huyết tốt.

Nhiễm khuẩn tiết niệu

Đường huyết cao tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến:

• Viêm đường tiết niệu
• Viêm đài bể thận
• Nhiễm trùng ối
• Tăng nguy cơ sinh non

Ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe

Phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ có nguy cơ:

• Phát triển thành đái tháo đường typ 2 trong tương lai
• Tái mắc ở những lần mang thai sau
• Tăng cân, béo phì sau sinh nếu không kiểm soát tốt chế độ ăn và vận động

Đái tháo đường thai kỳ ảnh hưởng đến thai nhi ra sao?

Thai to, tăng trưởng quá mức

Do lượng glucose từ mẹ truyền sang thai nhi tăng cao, kích thích tiết insulin, khiến thai phát triển quá mức (thai to), làm:

• Tăng nguy cơ sinh khó
• Tăng tỷ lệ mổ lấy thai

Hạ đường huyết sau sinh

Khoảng 15–25% trẻ sinh ra từ mẹ mắc đái tháo đường thai kỳ bị hạ đường huyết do:

• Cơ thể trẻ vẫn tiết insulin cao sau sinh

Bệnh lý hô hấp sơ sinh

Trẻ có nguy cơ cao mắc hội chứng suy hô hấp do:

• Phổi phát triển chưa hoàn thiện
• Sinh non

Vàng da sơ sinh

Khoảng 25% trẻ có thể bị vàng da do:

• Tăng bilirubin máu

Tăng hồng cầu

Tình trạng tăng hồng cầu khá phổ biến ở trẻ sơ sinh từ mẹ mắc bệnh, làm tăng nguy cơ biến chứng sau sinh.

Nguy cơ tử vong sơ sinh

Tăng đường huyết kéo dài ở mẹ có thể gây:

• Thiếu oxy ở thai nhi
• Toan máu
• Tăng nguy cơ tử vong ngay sau sinh

Nguy cơ tử vong sơ sinh

Tăng đường huyết kéo dài ở mẹ có thể gây:

• Thiếu oxy ở thai nhi
• Toan máu
• Tăng nguy cơ tử vong ngay sau sinh

Làm gì để phòng ngừa biến chứng đái tháo đường thai kỳ?

Để giảm thiểu nguy cơ biến chứng, thai phụ cần:

• Khám thai định kỳ và tầm soát đường huyết đúng thời điểm
• Tuân thủ chế độ ăn khoa học, kiểm soát đường huyết
• Duy trì vận động phù hợp
• Theo dõi cân nặng và huyết áp thường xuyên
• Tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ

Khi nào cần đi khám ngay?

Thai phụ cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:

• Tăng cân nhanh bất thường
• Phù, đau đầu, nhìn mờ
• Thai máy bất thường
• Dấu hiệu nhiễm trùng

Đái tháo đường thai kỳ là bệnh lý không thể chủ quan. Việc phát hiện sớm, theo dõi sát và kiểm soát tốt đường huyết sẽ giúp giảm thiểu tối đa biến chứng, đảm bảo một thai kỳ an toàn cho cả mẹ và bé. 

(Khoa Nội tiết sinh sản – Bệnh viện Nội tiết TW)